Việc triển khai hoạt động sáng kiến ở cấp xã có ý nghĩa thiết thực trong việc khuyến khích phong trào sáng tạo quần chúng, phát huy trí tuệ nhân dân, tạo động lực cải tiến kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và công tác quản lý cộng đồng. Các sáng kiến gắn trực tiếp với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để xét khen thưởng, thi đua hằng năm, góp phần lan tỏa phong trào thi đua yêu nước ngay từ cơ sở.
Quy định về trình tự xét, công nhận sáng kiến như sau:
a) Thẩm quyền công nhận sáng kiến: tổ chức (cơ sở) có thẩm quyền công nhận sáng kiến quy định tại khoản 4 Điều 2 Điều lệ Sáng kiến và Điều 2 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN.
b) Người đứng đầu cơ sở xét công nhận sáng kiến có thể thành lập Hội đồng Sáng kiến để đánh giá giải pháp được yêu cầu công nhận sáng kiến làm căn cứ quyết định việc công nhận sáng kiến theo quy định tại Điều 8 Điều lệ Sáng kiến và Điều 8 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN.
c) Đối tượng được công nhận sáng kiến: là các giải pháp kỹ thuật, giải pháp quản lý, giải pháp tác nghiệp hoặc giải pháp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 3 Điều lệ Sáng kiến.
Ví dụ về một số trường hợp cụ thể:
- Đối với nhà khoa học, nhà nghiên cứu chế tạo ra được những sản phẩm mới, giống cây mới, vật liệu mới hoặc quy trình mới…
- Đối với cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý là những giải pháp, biện pháp trong lãnh đạo, điều hành quản lý địa phương, đơn vị.
- Đối với chuyên viên, kỹ thuật viên, giáo viên đưa ra được các phương pháp mới trong thực hiện nghiệp vụ chuyên môn, quy trình sản xuất, phương pháp truyền đạt giảng dạy…
- Đối với công nhân, nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật được tập huấn, chuyển giao để ứng dụng vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, cải thiện môi trường làm việc, hiệu quả kinh tế…
d) Về thực hiện quy trình công nhận sáng kiến:
- Yêu cầu công nhận sáng kiến (Điều 5 Điều lệ Sáng kiến và Điều 5 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN); chú ý về thời hiệu thực hiện quyền công nhận sáng kiến là 01 năm kể từ ngày sáng kiến được đưa vào áp dụng lần đầu.
Ví dụ: Bà Nguyễn Thị A có giải pháp mới đưa vào giảng dạy lần đầu tại Hội thi giáo viên giỏi cấp trường ngày 30/10/2024, thì thời hiệu thực hiện quyền yêu cầu công nhận sáng kiến hạn cuối là ngày 29/10/2025.
- Tiếp nhận, xem xét đơn yêu cầu công nhận sáng kiến (Điều 6 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN).
- Xét chấp thuận việc công nhận sáng kiến (khoản 4 Điều 7 Điều lệ Sáng kiến và Điều 7 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN). Chú ý về quy định này chỉ thực hiện đối với các sáng kiến do Nhà nước đầu tư.
- Xét, công nhận sáng kiến (Điều 7 Điều lệ Sáng kiến và Điều 9 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN), cần chú ý:
+ Việc xét công nhận sáng kiến được thực hiện trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấp nhận đơn yêu cầu công nhận sáng kiến theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Điều lệ Sáng kiến.
Ví dụ: Ông Trần Văn C có giải pháp đưa vào áp dụng lần đầu tháng 11/2023; đơn vị B tháng 10/2024 tiếp nhận và chấp nhận đơn yêu cầu công nhận sáng kiến của ông C; chậm nhất tháng 12/2024, đơn vị B có trách nhiệm xem xét hồ sơ công nhận sáng kiến của ông C;
Tương tự, bà Lê Thị M có giải pháp đưa vào áp dụng giảng dạy lần đầu tháng 4/2020; Trường học H tháng 15/3/2021 tiếp nhận và chấp nhận đơn yêu cầu công nhận sáng kiến của bà M; chậm nhất trước ngày 15/6/2021, Trường học H phải có trách nhiệm xem xét hồ sơ công nhận sáng kiến của bà M.
+ Cấp Giấy chứng nhận sáng kiến cho tác giả hoặc đồng tác giả có giải pháp đã xét đạt theo mẫu tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN.
+ Trường hợp từ chối công nhận sáng kiến nếu không đáp ứng các điều kiện quy định, đơn vị thông báo bằng văn bản cho tác giả sáng kiến, trong đó nêu rõ lý do từ chối (theo quy định tại điểm b, khoản 1 Điều 7 Nghị định số 13/2012/NĐ-CP).
- Hội đồng sáng kiến (Hội đồng sáng kiến thành lập theo quy định tại Điều 8 Điều lệ Sáng kiến và Điều 8 Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN).
(Hệ thống các biểu mẫu yêu cầu và công nhận sáng kiến theo quy định tại Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN).
Nội dung và mức chi hỗ trợ thực hiện hoạt động sáng kiến
- Mức chi của Hội đồng sáng kiến; phổ biến sáng kiến; chi khuyến khích phong trào thi đua lao động sáng tạo được thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 126/2019/NQ-HĐND ngày 03/6/2019 của Hội đồng nhân dân tỉnh.